| SORUN |
Peygamber efendimizin seceresi hakkında |
| Değerli hocam peygamber efendimizin seceresi hakkında pek sağlıklı bilgilere ulaşamadık. Bu konuda bize yol gösterirseniz seveniriz. |
| |
|
| CEVAP |
Peygamber efendimizin seceresi hakkında |
Ferasetli kardeşim Mehmet Çetinbaş;
Dinimiz nesebe son derece önme vermiştir.bir çok fıkhî ahkam neseb bağına dayanır. Bu sebeple nesebin inkarı, neseblerin böylece karıştırılması, pek çok haramların işlenmesine, hukukun karışmasının sebebidir. Bu sebeple nesebi inkar haramdır ve Resullah (s.a.v) öylelerini en ağır bir lanetle lânetlemiştir.
İbn-i Abbas'tan(r.a) gelen bir rivayette; “Resulullah (s.a.v) buyurdular ki: “kim, kendisini babasından başkasına nisbet ederse (yani onun oğlu olduğunu söylerse) veya mevlasından birini mevla(efendi) edinirse, Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların laneti üzerine olsun.”(1)
Neseb; lugatta nesil, soy sülale, hısımlık, karabet, baba soyu,ata zinciri manalarınadır. Ensab da çoğuludur.
Neseb; ailenin kendisine dayandığı en güçlü dayanaktır. Aile fertleri ve aile neseb bağı ile meydana gelir.
Neseb, Allah'ın insanlara büyük bir nimetidir. Fertler arasında merhamet, şefkat, yardım bu neseb bağıyla meydana gelir.
Neseb ile dünya şenlenir. Sıla-ı Rahim ile huzur artar, hayat haraketlenir ve canlanır. Miras hukuku da neseb ile gerçekleşir...
“ O, sudan bir beşer yaratıp onu soy sop yapandır. ( Yani onu gerek kan ve gerekse evlilik bağı ile birbirine hısım yapandır). Rabbin herşeye kadirdir."(2) ayeti de ne kadar dikkat çekicidir.
İslam neseb'e bu kadar önem veriyorken, Efendimiz (s.a.v) neseb meselesinde böylesine önemle dururken, Efendimiz (s.a.v)'in nesebi üstünde durulmaması mümkün değildir.
Hemen hemen bütün “Sîre” kitapları bu mevzuyu enine boyuna anlatırlar. Efendimizden (s.a.v) kendi nesebiyle alakalı pek çok rivayetler vardır.
Şurası muhakkaktır ki, Peygamberler arasında Peygamberimiz (s.a.v) kadar soyu ve başından sonuna kadar bütün hayatı tesbit ve kaydedilmiş bir peygamber yoktur. Bu gerçeği gayr-i müslimler bile itiraf etmektedirler.
İbn-i Sa'd'a göre: Ensap alimlerinden Muhammed b.Kelbi demiştir ki: “Peygamber (s.a.v)'in 500 büyük annesini tesbit ve kaydettim. Hiç birinde cahiliyet devri ahlaksızlıklarından ne bir zinaya, nede başka bir kötülüğe rastladım.”(3)
Bütün kaynalar, Abdullah'ın sulbünden dünyâya gelen beygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v)'ın Adnan'a kadar olan atalarını şöyle sıralarlar:
1.Abd-ul Muttalip (Şeybe)
2.Hâşim (Amr)
3.Abd-i Menaf (Mugîre)
4.Kusay (Zeyd)
5.Kilâp
6.Mürre
7.Ka'b
8.Lüey
9.Galip
10.Fihr
11.Mâlik
12.Nadr
13.Kinâne
14.Huzeyme
15.Müdrike ( Âmir)
16.İlyas
17.Mudar
18.Nizar
19.Maad
20.Adnan.(4)
Adnan: büyük peygamberlerden Hz. İsmail'in 12 oğlundan en büyüğü olan Nabıt'ın (Kaydar'ın)soyundan gelmiştir.
Peygamberimizin dedelerinden Adnan ile Hz. İsmail Arasındaki Dedeleri:
Buhâri, tarihinde Peygamberimizin Adnan'dan Hz. Âdeme kadar olan dedelerini gösterir.
Taberi'ye göre: Adnan ile Hz. İsmail'in arasında 40 ata vardır. Bunların isimleri, görüştüğü neseb bilgilerinin ezberinde idi ve bunları, eski arap şiirlerinden parça okuyarak ispat etmekte idiler. Hatta görüştüğü bir neseb bilgini; Ehl-i Kitap'ın yazdıkları ile karşılaştığı ve aralarında gördüğü bazı isim farklarına rağmen sayı bakımından bir fark görmediği bu isimleri Taberîye yazdırmıştır.
Yine, Taberî'nin; Hâris- Muhammed b. Sa'd – Hişam b. Muhammed'e dayanarak bildirdiğine göre: Tedmür'lü Ebu Yakub künyesini taşıyan bir yahudi vardı ki kendisi, müslümanlığı kabul etmişti. Yahûdi kitaplarını çok okumuş, bilgili bir kimse idi. Onun anlattığına göre: Ermiya'nın kâtibi Beruh b. Narya; Maad b. Adnan'ın nesebini tesbit ve bunu yanında bulundurduğu kitabına kaydetmişti. Bunlar, Ehl-i kitap bilginlerince bilinmekte ve kitaplarında yazılı bulunmakta idi. Her iki tesbitteki ismler, birbirlerine pek benzemekte idiler. Aralarındaki fark, iki dil(Arabça-İbranica) arasındaki tercüme farkından ileri gelmektedir.(5)
Hz İsmail'in Hatıym'e Gömülmesi:
İbn-i İshak'a göre Hz.İsmail, 130 yaşında iken Mekke'de vefat etmiş, annesi Hz. Hâcer'in Hıcr (Hatiym) daki kabrine gömülmüştür.(6)
Peygamberimizin Zuhuru İle Gerçekleşen Dua, Müjde ve Rü'yâ:
Bir gün, Eshabdan bazıları: “ Ya Resulallah! Bize, kendinizden bahsetsenize!” demişlerdir. Peygamberimiz: “olur! Ben, babam ibrahim'in düasıyım,İsa'nın müjdesiyim! Annem Amine'nin Rü'yâsıyım! Her peygamber annesinin gördüğü gibi, annem de benim hakkımda rü'yâ görmüştür!” dedi.(7)
Peygamberimiz, başka bir hadisinlerinde “ ben, babam İbrâhim'in Düasıyım. O, Kabenin duvarlarını yükseltirken: Ey rabbimiz! Onlara (Zürriyyetimden getireceğin müslüman ümmete) kendileirnden bir peygamber gönder... diye düa etmişti” dedi(8)
Peygambermizin, Hz. İbrahim ve Hz.İbrâhim ve Hz.İsmâil'in soyundan gelmiş olması gerçeği, Kur'an-ı Kerim'de de açıklanmıştır.(9)
Peygamberimizin Seçile Seçile En Hayırlı ve Temiz Bir Soydan Meydana Gelişi:
Peygamberimiz, başka bir Hadislerinde, soylarından ve soylarının temizliğinden bahs ederken “Yüce Allah, İbrahim oğullarından İsmaili seçti. İsmail oğullarında Kinane oğullarını seçti. Kinane oğullarından Kureyş'i seçti. Kureyş'ten Haşim oğullarını seçti. Haşim oğullarında Abd-ul Muttalib oğullarını seçti. Abd-ul Muttalip Oğullarından da beni seçti!” buyurmuşlardır.(10)
Beyhakî'nin, Delail'inde Enes b. Malik'ten naklettiği bir hadiste de şöyle denilmiştir: “Ben, Abdullah-Abd-ul Muttalip- Haşim-Abd-i menaf-kusay- kilab-Mürre-Ka'b- lüey-Galip-Fihr-Malik-Nadr-Kinane -Huzeyme-Müdrike-İlyas-Mudar-Nizar- Maad-Adnan oğlu Muhammed'im!
Mensup olduğum topluluk, ne zaman ikiye ayrılmış ise, Allah, beni, muhakkak onların en hayırlı olan tarafında bulunmuştur.
Ben, cahiliyet ahlaksızlıklarından hiçbir şey bulaşmaksızın, Ana ve Babamdan meydana geldim.
Ben, Âdem'den Babama ve Anneme galinceye kadar, zinadan değil hep nikah mahsulu olarak meydana geldim.
Ben, Ana ve Baba soyu itibariyle en hayırlınızım!”(11)
Tirmizi de Sünen'inde, Resülüllah'ın, bir gün, minber üzerinde halka “ben, kimim?” diye sorduğunu, “sen, Allah'In resulusün, selam sana” denilince, Resulallah'ın: “Ben, Abd-ül Muttalib oğlu Abdullah'ın oğlu Muhammed'im!” dedikten sonra, Cenab-ı hakk'ın insanları yaratıp iki kısma ayırdığını ve kendisini onların en hayırlı olan kısmından meydana getirdiğini,sonra, onları kabilelere ayırdığını, kendisini o evlerin ve ailelerin en hayırlısıda ve hayırlı olanları içinde meydana getirdiğini söylediğini kaydetmektedir.(12)
Peygamberimizin annesi, Hz.Amine'dir. Hz.Amine, Zühre oğulları Kabilesinden Vehb'in kızıdır. Kureyş kadınları içinde soyu ve mevkiiniin yüksekliği ile en başta gelmekte idi.
Vehb'in babası Abd-i Menaf'ın babası Zühre, Zühre 'nin babası Kilab'dır. Peygamberimizin babası ile annesinin soyu kilab'da birleşmektedir.(Beşinci dedeleri)
Peyganberimizin Anne annesi Berre'dir. Berre'nin annesi Ümmmü Habib, onunki Berre'dir. Berre'nin annesi Kılabe', Kılabe'nin ki Umeyme dir. Umeyme'nin annesi Düp, onunki Âtike, Atike'ninki de Leylâ'dır.
Abdullah'ınsoyu birinci Berre ve ümmü Habib'le Kusay'da; ikinci Berre ile Ka'b'da ; Kılabe ve Düb ile de Müdrike'de birleşir.
Abdullah'ın annesi Fatıma'dır. Fatıma'nın annesi Sahre, onun Annesi Tahmür'dür. Tahmür, Kusay'ın oğlu Ubeyd'in kızıdır.
Peygamberimizin dedesi Abd-ul Muttalip'in Annesi Selma, Haşim'in annesi Âtike , Abd-i Menaf'ın annesi Hubba'dır. Kusay'ın Annesi Fatıma'dır.(13)
Kaynaklar, Peygamberimizin Adnan'a kadar olan atalarının annelerini dahi tesbit ve kaydetmişlerdir.(14)
Peygamberimizin Dedelerinin Çocukları:
Peygamberimizin 20. Kuşaktaki dedesi Adnan'ın iki oğlu vardı: Maad,Âk.
19.Kuşaktaki dedesi Maad'ın 4 oğlu vardı:Nizar, Kudaâ,Kunus(veya Kanas), İyâd.
18.Kuşaktaki dedesi Nizar'ın 3 oğlu vardı.: Mudar, Rebia, Enmar(veya İyad).
17. Kuşaktaki dedesi Mudar'ın iki oğlu vardı. İlyas, Aylan.
16.kuşakdaki dedesi İlyas'ın üç oğlu vardı: Müdrike, Tâbiha, Kamaa.
15. Kuşaktaki dedesi Müdrike'nin iki oğlu vardı: Huzeyme, Hüzeyl.
14. Kuşaktaki dedesi Huzeymenin dört oğlu vardı. Kinane, Esed, Esede, Hun (veya Hevn)
13. Kuşaktaki dedesi Kinane'nin 4 oğlu vardı. Nadr, Malik, Abdimenaf, Milkan.
12. Kuşaktaki dedesi Nadr'ın iki oğlu vardı.: Malik, Yahlud
11. Kuşaktaki dedesi Malik'in bir oğlu vardı: Fihr
10. Kuşaktaki dedesi Fihr'in dört oğlu vardır: Galip, Muharip, Haris, Esed.
9. Kuşaktaki dedesi Galib'in iki oğlu vardı: Lüey, Teym.
8. Kuşaktaki dedesi Lüeyn'in dört oğlu vardır: Ka'b, Âmir, Sâme,Avf.
7. Kuşaktaki dedesi Kâ'b'ın üç oğlu vardı: Mürre, Adiy, Huseys,
6. Kuşaktaki dedesi Mürre'nin 3 oğlu vardı: Kilap, Teym, Yakaza,
5. Kuşaktaki dedesi Kilab'ın iki oğlu vardı: Kusay, zühre.(15)
Kusay:
Peygamberimizin 4. Kuşaktaki dedesi Kusay, Mühim bir şahsiyetti. Mekke'yi o idare ederdi. Mekke'yi, Mahallelere o bölmüş, her kabileyi kendilerine ayırdığı Mahallelere o yerleştirmişti.
Kabe'nin Perdedarlığı, Hacıların su ihtiyacını karşılama, Hacıları ağırlama, savaşa çıkarken bayrak dikme, Mekke meclisini idare gibi en mühim işler onun üzerinde idi. Kusay'ın : Kapısı Kabe'ye bakan konağı, Mekke'de Kâbe'nin yanında yapılan ilk ev idi ve şehir meclisi idi. Halkın en mühim işleri orada görüşülür, konuşulur, karara bağlanırdı.
Kusay, istisnasız herkes tarafından sevilen, sayılan, uğurlu bir şahsiyetti.Uğurlu olsun diye, evlenme töreni onun konağında yapılır, olgunlık çağına giren kızlara elbiseleri o nun konağında giydirilir, elbiselerinin yakaları orada kesilir ve açılırdı.
Tarihte Dâr-ün Nedve diye anılan bu Konak, Hicretin 44. yılında halife Muaviye Tarafından satın alınarak Harem-i Şerife katılmıştır.
İbn-i İshak'ın rivayetine göre : Kusay, Yaşlanınca, idareyi büyük oğlu Abd'üd Dar'a Havale etmiş: “oğulcazım! Seni, Kavme Reis tayin ediyorum. Sen açmadıkça hiç kimse Kâbe'ye girmeyecektir.
Kureyş, Harp sancağını ancak senin elinle dikecektir.
Mekke'de Hiçbir kimse, senden başkasından su içmeyecektir.
Hacılardan hiçbir kimse, senden başkasını yemeğini yemeyecektir. Kureyş, Memleket işlerine senin evinden başka evde karar vermiyecek, ancak, senin evinde, Dâr'ün Nedve'de karar verecektir!” demişti.
Kusay'ın 4 oğlu, 2 kızı vardır. Oğulları Abd'ud Dar, Abd-i Menaf, Abd-ül Uzza, Abd-i Kusay. Kızları: Tahmür, Berre'dir.
Peygamberimizin 3. Kuşaktaki dedesi Abd-i Menaf'ın 4 oğlu vardı: Haşim, Abd-üş Şems, Muttalip, Nevfel.(16)
Haşim:
Peygamberimizin2. Kuşaktaki dedesi Haşim; Şam'a gider gelir, ticaretle uğraşırdı.
Haşim, çok cömert bir zattı. Bir kıtlık yılında Mekke halkına Şam'dan getirdiği has buğdaydan yaptırdığı beyaz ve nefis ekmekleri et suyu ile tirit yaptırıp ziyafet vermiş, onlara abanoz ağacının çiçeçekleriyle sarılmış ve havuzundan sular akan evinin bahçesinde hiç unutamayacakları sevinçli bir gün yaşatmıştı.
Taberi'ye göre: Haşim; Rum ve Gassan Hükümdarlarından Kureyş için Dokunulmazlık hakkı almış, ilk önce Şam'a yaz ve Yemen'e kış seferini o tertip etmiş ve bunu bir âdet haline getirmişti.(17)
Haşim' in Selma İle Evlenişi:
Haşim, bir seferinde Medine'ye uğramış, Amr b. Zeyd'e Misafir olmuş, Amr'in kızı Selma'yı görüp onunla evlenmek istemişti. Selma'nın babası, kızının kendi yanında doğum yapmasını şart koştu. Haşim de bu şart'ı kabul edip Şam'a gitti. Dönüşün de Selma ile evlendiler. Haşim, Selma'yı alıp Şam'a götürdü. Selma'nın doğum yapma günü yaklaşınca, onu Medine'ye babasının evine getirdi ve kendisi tekrar Şam'a döndü.
Haşim'in 4 oğlu, beş kızı vardı. Oğulları: Şeybe (Abd-ul Muttalib),esed, Ebu sayfi ve Nadle'dir. Kızları:Şifa, Halide,Zaife, Rukayye, Hayye'dir(18)
Hâşimîler:
İbn-i Kuteyb'ye göre: Hâşım'e oğulları Abd-ul Muttalib'le Esed Halef olmuştur. Haşim'in, bu ikisinden başka nesl-i devam eden kimsesi kalmamıştır.
Esed, Hz. Ali ile Annesi Fâtımanın dayısıdır.
Yeryüzünde, Abd'ul Muttalib'in oğullarından başkaları Hâşimî değillerdir. Çünkü, Hâşim'in Abd'ul Muttalib'den başka erkek çocuklarının nesilleri devam etmemiştir.(
Hâşim, Şam'da Gazze'de ölmüştü.(19),(20)
Değerli kardeşim Mehmet Çetinbaş, Peygamber efendimizn seceresi çok sağlıklı ve sağlam kaynaklara dayanmaktadır. Yukarıda kısmen kaydettiğim hususlar, aşağıda verdiğim kaynaklarda çok daha geniş olarak, detaylarıyla beraber anlatılmaktadır.
Bütün Hadis kitaplarının mevzuu ile alakalı bölümlerinde, bütün Siyer, Magâzi ve İslam Tarihi kitaplarında detaylarıyla Efendimiz (s.a.v)'in şeceresi kaydedilmektedir.
Bu hususda az bir gayretiniz dahi yeterli olacaktır.
Gayretlerinizin artmasını diler, Efendimiz(s.a.v)'in şefaatinin seninle beraber olmasını niyaz eder, sizleri Allah'a emanet ederim.
1- Hadis Ansiklopedisi, c:17, shf:337
2-Furkan Suresi:54
3-İbn-i Sa'd, Tabakat,c:1, shf:104
4-İbn-i İshak, İbn-i Hişam, Sire, c:1, shf:4-8
5-Taberi, Tarih, c:2, shf:172-191
6-İbn-i İshak, Sire, c:1,shf:8
7-Buhari, Sahih,c:4, shf:166
8-Müslim,Sahih,c:7, shf:59
9-Hac: 78, Bakare:127-129, Saf:6, İnşirah:1
10-Tirmizi,Sünen,c:1, shf:59
11-Beyhaki,Sünen,c:13, shf:223
12-Tirmiz, Sünen, c:13, shf:94
13-Bâlâzuri, Ensabü'l-Eşraf, c:, shf:12-92
14-Halebi, İnsanü'l-Uyûn, c:1, shf:3-17
15-Isfıhanî, Delâil,shf:24-25; İbn-i Seyyidü'n-Nâs, Uyûnü'l-Eser, c:1, shf:21-22
16-İbn-i İshak,İbn-i Hişam,Sire, c:1, shf:113-115
17-Taberi, Tarih,c:2, shf:172-191
18-Taberi, Tarih,c:2, shf:172-191
19-İbn-i Kuteybe, Maârif, shf:33.
20-M.Asım Köksal, Hz. Muhammed (s.a.v) ve İslamiyet, Mekke Devri, shf:17-22
|
|
|
