Madagaskar'da İslamiyet ve davet
MADAGASKAR’DA İSLAMİYET VE DAVET
Madagaskar nüfusunun %40’ı Hıristiyan, %40’ı Anemist, %10 kadar da Müslüman nüfus olduğu söylenilmektedir.
Madagaskar’a Müslümanlık İslam’ın doğuşundan sonra müslüman tüccarların ticaret için oraya gitmesiyle başlamıştır. Daha sonra Doğu Afrikalılar ile Endonezyalılar, Müslümanlığı orada iyice sağlamlaştırmıştır. Bir zamanlar ülkenin %100’üne yakını müslüman idi.
17. yüzyılda (1643) sömürgeci Fransızların bu ülkeye girmesinden sonra getirdikleri rahip-rahibe ve Hıristiyan misyonerler vasıtasıyla Müslümanlık %10’a gerilemiştir.
Kur’ân-ı Kerîm’de Kureyş suresinde, Kureyş kabilesinin fazileti yaz ve kış ticaret maksadıyla rıhlete (ticari sefer) bağlanmıştır. Bize Kureyş’in fazileti sorulsa, biz deriz ki “Hz. Muhammed (sav) Kureyşliydi de ondan.” Halbuki Cenab-ı Hakk Kureyş’in faziletini üç ana gayeye matufen ticarete, ihracat-ithalata bağlamıştır.
Dikkatle incelendiği zaman da görülmelidir ki, dünyanın değişik yerlerine giden Müslümanlık, tüccarlar vasıtasıyla girmiş, kökleşmiş ve çoğalmıştır.
Madagaskar şuanda bu yönüyle Türk tüccarlarından mahrumdur. Bir tane Yağmur mobilyanın mallarını satan Nil mobilya ve sahibi Erol bey vardır. Bu isim de oldukça kerametlidir. Zira büyüğümüze mağaza ismi için danışıldığında “Nil olsun” der. Şuanki mağaza da Mısır büyükelçiliğinin karşısındadır. Erol beyin evi de Mısır büyükelçiliği lojmanının yanındadır. Madagaskar’da o kadar çok yapılacak iş ve ticaret vardır ki, ben bütün işadamlarımızın Madagaskar’la ticaret bağlantıları kurmalarını ve yatırım yapmalarını tavsiye ediyorum.
Câhiliye döneminden beri Araplar'ın ticaret yaptıkları Komor adaları, Doğu Afrika sahilleri ve Madagaskar'a İslâmiyet 7. yüzyılda girdi. 9. yüzyılda Basra körfezi çevresinden gelen Arap ve Acem müslümanların adanın kuzeybatı ve güneydoğusuna yerleşerek buralardaki İdareci sınıf ailelerinin kızlarıyla evlenmeleri İslâmî varlığı güçlendirdi. Adanın güneydoğusuna gelenlerin yerlilerle kaynaşmasına mukabil kuzeybatısına yerleşenler etnik kimliklerini korumayı başardılar; halen bu bölgedeki bazı şehirlerde küçük Arap topluluklarına rastlanmaktadır. İslâmiyet'i ilk önce kabul eden yerliler adanın güneydoğusunda yaşayan Antemorona kabilesi mensuplarıdır.
Daha sonraki asırlarda Doğu Afrika'dan ve Komor adalarından gelen müslümanlar da batı ve kuzey bölgelerine yerleştiler; ayrıca Arabistan'dan, Körfez bölgesinden ve özellikle Güneydoğu Asya ile Çin ve Hindistan'dan büyük gruplar geldi. Bugün ada nüfusunun yaklaşık onda birini teşkil eden müslümanlar genellikle sahillerde ve sahile yakın kesimlerde toplanmışlardır ve oturdukları yerler beş ayrı bölge oluşturmaktadır. Bunların birincisi Arap kökenli müslümanların bulunduğu güneybatı, ikincisi Umanlılar'la Basra körfezinden gelen tüccarların yerleştiği kuzeydoğu, üçüncüsü daha çok Komor adalarından gelen müslümanların oturduğu kuzeybatıdaki Majunga (Mahajanga) şehri ve çevresi, dördüncüsü tarihte Mozambik'e gidip gelen müslüman denizcilere hizmet vermiş bir liman şehri olan doğu kıyı şeridindeki Manakara, beşincisi de güneydoğudaki Endonezya adalarıyla Malaya'dan gelen ve daha sonra bir bölümü orta bölgedeki Tananarive'ye giden müslümanların yerleştiği Fort Dauphin (Faradofay) ve çevresidir.
Adadaki müslüman halkın başta gelen teşkilâtı 1975'te Majunga'da kurulan ve ülkenin çeşitli yerlerinde şubeleri bulunan eğitim amaçlı Fikambanan'nı Silamo Malagasy'dir. İkinci önemli teşkilât başşehir Antananarivo'daki, başlıca faaliyeti hafta sonlarında Kur'an, hadis ve Arapça kursları düzenlemek olan Centre Pour la Propagation d'lslam'dır. 1982'de Morondava'da kurulan Mission Islamique ülkedeki tek Şiî teşkilâtıdır ve amacı İsnâaşeriyye'yi (12 İmam) geliştirmektir. Bunların dışında Association d'Etudiants Musulmans de Madagascar (1986) ve Association d'Etudiants Islamique de Madagascar (1987) adlı iki öğrenci derneği faaliyet göstermektedir.
Ayrıca Madagaskar’ın başkenti olan Antananario’da şehrin en güzel yerinde, üniversitenin karşısında, Türkiye’den gidip orada eğitim hizmetleri yapan arkadaşlarımızın, Ertuğrul beyin gayretleriyle açılan Türkiye’den gidecek işadamları için bir danışmanlık merkezi açılmıştır. Aynı binada ayrı bir kat olarak, Madagaskar içinde ve Madagaskar ile Türkiye arasındaki büyük diyaloglara sebebiyet verecek, kültürlerarası diyalog merkezi de en güzel şekilde teşrif edilmiştir. Bu güzel hizmetleri yapabilecek müesseseyi yerinde görmenin bahtiyarlığını yaşadım.
Başta Ertuğrul bey olmak üzere, orada bulunan Kureyş’in fazileti hayiz olan kardeşlerimi tebrik ediyor, alınlarından öpüyor ve Allah’a emanet ediyorum.
Madagaskar ile ilgili haberler için; http://www.madahaber.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Necdet İçel
Bu yazı 07/12/2011 tarihinde eklenmiştir.
Bu yazı 363 kişi tarafından okunmuştur.
