Ek iş ücretlerindeki adaletsizlik
Bir eğitim kurumunda çalışmaktayız ve maaşımızı her halukarda alıyoruz. Öğrencilere belli dönemlerde sınav yapıyoruz. Sınavlarda gözlemci olduğumuzdan ek ders ücreti alıyoruz. Sınavlarla ilgili bütün sorumluluk ve risk o birime aittir. Şöyle ki; sınav öncesi hazırlık yapılması, soruların hocalardan temini, kontrolü, basımı, dağıtımı, toplanması, tüm kırtasiyesi vb. Burada risk ve sorumluluk aldığımız için kendimize 8 saat, diğer gözlemcilere 5 saat yazıyoruz. Bu da dedikoduya neden oluyor. Şöyle ki; Sınavları hazırlamak sizin asli göreviniz olduğu halde neden kendinize 8 saat yazıyorsunuz deniliyor. Ben de şöyle cevap veriyorum; Bu işi mutfakta yemek yapmaya benzetiyorum. Birileri her türlü zahmete katlanıp yemek yapıyor, birileri de sadece o yemeği yiyip kalkıp gidiyor. Öyleyse benim senden 3 lokma fazla yemek hakkımdır diyorum. Bu cevaba karşılık diğer personel de şu şekilde cevap veriyor; Benim çalışma konumum gereği şoförlük yapıyorum. Benim asli görevim ulaştırma hizmetlerini yapmaktır. Bunun haricinde herhangi bir iş yapmıyorum. Bazen hafta sonları ek göreve gidiyorum. Bu nedenle devletin arabasıyla mesai sonunda özel işlerimi yapabilirim, hatta ailemi bu arabayla gezdirebilirim diyor. Yani herkes bulunduğu konumun nimetlerinden faydalanmak istiyor. Bu mantık ve verdiğim örnek doğru mu? Ayrıca kurumumuzda rütbeli personele 10 saat, sınavları hazırlayanlara 8 saat diğer personele de 5 saat gözlemcilik yazılıyor. Yine bu konuyu düzenleyen herhangi bir kanun ya da yönetmelik bulunmamakla birlikte gözlemci yazma emri tamamen sorumlu amire aittir.
Yine aynı konuyla ilgili olarak verdiğim örneklerden birisi de şu şekildedir; “Size 5 saat yazılıyor ve siz konumunuz gereği koruma hizmetlerinde çalışıyorsunuz ve bu hizmetten dolayı içeride çalışanlardan farklı olarak maaşınız haricinde 30 bin lira ek ödenek alıyorsunuz. O zaman siz de asli görevinizi yapıyorsunuz aldığınız bu 30 bin lirayı niçin bizlerle paylaşmıyorsunuz?” diyorum. Bu savunmam doğru mu? Bu işin fıkhi yönü nedir?
Değerli kardeşim,
İster özel isterse de devlete ait olsun, her kurumun işletmesiyle alakalı belli bir tüzüğü ve yönetmeliği olması gerekmektedir. Daha sonra o müesseseye girenler, o kurumun yönetmeliğinin şartlarına göre orada vazife yapmayı kabullenmişler demektir. Kabullenerek o müesseseye girmeleri gerekir. Amir de bu yönetmeliğe göre müesseseyi yönetir. Bunda meşguliyet ve kültür seviyesine göre bazılarına daha fazla imkanlar sağlanmış olabilir. Diğerlerinin de aslî vazifesi ve kültür seviyesine göre de farklı haklar verilmiş olabilir. Buradaki farklar, adaletsizliğe girmez.
Burada anlaşılan imtihanlardaki gözlemcilik noktasında bir anlaşmazlık ortaya çıktığı görülüyor. Tüzük ve yönetmelikte de buna dair hükümler olmadığına göre bu iş doğrudan doğruya amirin insiyatifindedir. Dine göre de amir, bu insiyatifi istediği gibi, maslahata uygun bir şekilde kullanabilir.
İmtihanı hazırlayan ve asli vazifesi bu olan öğretmenlere onar veya sekizer saat verilmesi adaletsizlik değildir. Hele asli vazifesi bu olmayan ve ihtiyaçtan dolayı istihdam edilen diğer personele daha az gözlemcilik vazifesi ve ona göre bir para verilmesi asla ve kat’a adaletsizlik olmaz. Tekrar edeyim; bu dine ve fıkha göre de tamamen amirin insiyatifindedir.
Bu mevzuda zahiri bir eşitsizlik görülse bile, gerçekte öyle değildir. Yukarıda arz ettiğim gibidir... “Herkes say’inin karşılığını alır” fehvasınca kaç saat gözlemcilik yapıyorsa idarenin takdir ettiği o parayı alır ve bunu idarenin bir lütfu ve ihsanı kabul eder. Şöyle olsaydı haksızlık olabilirdi; asli vazifesi şöförlük veya aşçılık olan birisi imtihanlarda gözlemci olduğu halde “senin asıl vazifen bu değildi” deyip hiçbir ücret verilmeseydi, bu kul hakkına tecavüz olabilirdi.
Hassasiyetinize ve takvanıza teşekkür eder, bereketli günler dilerim.
Necdet İçel
Bu yazı 09/02/2012 tarihinde eklenmiştir.
Bu yazı 149 kişi tarafından okunmuştur.
