Borç isteme adabı nasıl olmalı?
Soru :
Değerli hocam ticaretle uğraşıyoruz alacaklarımız olan müşterilerimizi tel. arıyoruz ve alacaklarımızı istiyoruz. Bir arkadaşımızın arkadaşı aşırı borç baskılarından bulanım intihar etti. Bizler de borçlarımızı alacaklılarımızdan isterken karşı taraf intihar ederse bizim bu konuda bir vebalimiz var mıdır tşk A.e.o
Cevap:
Değerli Kardeşim!
Borç para ve mal vermek, zekat verme kadar sevap kazandırır.
Enes b. Malik (r.a.) anlatıyor : “Resulullah (sas) buyurdular ki: Miraç penceresinde cennetin kapısı üzerinde şu ibarenin yazılı olduğunu gördüm : “Sadaka on misliyle mükafatlandırılacaktır. Ödünç para on sekiz misliyle mükafatlandırılacaktır.” Ben Ey Cibril ! ödünç verilen şey ne sebeple sadakadan daha üstün oluyor? diye sordum. Çünkü dedi, dilenci (çoğu kere ) yanında para olduğu halde sadaka ister. Borç isteyen ise, ihtiyacı sebebiyle talepte bulunur.(1)
Borç vermek bu kadar sevaplı ve faziletli olsa da borçlu borcunu vaktinde vermez ise zalim olur.
İbnu Ömer (r.a.) anlatıyor: Resulullah (sas) buyurdular ki “Borcunu ödemeye muktedir olan kimsenin özürsüz olarak ödemeyi geciktirmesi zulümdür. Sen alacaklı durumda iken (alacağın) varlıklı ve güvenilir bir kimseye havale edilirse, bu havaleyi kabullen.(2)
Borcu olan kimse de borcunu ödemede samimi ise, Allah onunla beraberdir, Allah borcunu ödeme hususunda ona yardımcı olur.
Abdullah b. Cafer (r.a.) anlatıyor : “Resulullah (sas) buyurdular ki : Borç Allah’ın hoşlanmadığı bir şeye ait olmadığı müddetçe, Allah-u Teala Hazretleri , borcunu ödeyinceye kadar borçluyla birliktedir.”(3)
Râvi der ki “Abdullah b. Cafer, vekil harcına derdi ki “Git benim için borç al. Zira ben Resulullah ‘tan bu hadisi işittikten sonra Allah’ın benimle olmadığı bir gece geçirmekten hoşlanmam”(4)
Alacaklı insan borcunu almalıdır, istemelidir. O şahsı borcunu ödememe zulmünden kurtarmalıdır.
Efendimiz (sav) borçlu olanın , borçlu olarak ölenin cenaze namazını bile kıldırmamıştır. Ben borcumu istesem, o intihar eder, izafi ve ihtimalli bir kavramdır. Her insan her zaman böyle söyleyebilir. Bu bir ihtimaldir ve herkes için her zaman geçerlidir. İhtimaller, şüpheler yakini izale etmezler. Senin alacağın kat’i ise, onun akıbet ihtimali senin alacağını istemeni bertaraf edemez.
Bu hususta şu Hadis-i Şerifin bizler için iyi bir ölçü olabileceğini söyleyebilirim:
“Hz. Ebu Hureyre (ra) anlatıyor : “Resulullah (sav) bir hak sahibine “sen hakkını (borçludan) imkan nispetinde günahlara girmeden al.” buyurdular.
Dualarımla…
Necdet İçel
Kaynaklar:
1- Ahmet b. Hanbel, Müsned, c:2, shf: 2431
2- Ahmed b. Hanbel, Müsned, c:2, shf: 2404
3- Hadis Ansiklopedisi, Prof. Dr. İbrahim Canan, c: 17, shf: 295
4- Hadis Ansiklopedisi, Prof. Dr. İbrahim Canan, c: 17 shf: 295
Bu yazı 23/04/2010 tarihinde eklenmiştir.
Bu yazı 1408 kişi tarafından okunmuştur.
