Anlatmanın Usulleri
Altyapısı hazır, bilen birine derdimizi anlatmaya hangi konulara öncelik vererek başlamalıyız? Kendimizi ifade etme nasıl olmalıdır?
Değerli kardeşim,
Anlatmanın ve irşadın yetmiş kadar metotları, usulleri vardır. Bütün bunları bir çırpıda buraya kaydedebilmem mümkün görünmüyor. Üstad Bediüzzaman'ın “Hizmet Rehberi” eserini iyi okumanızı tavsiye ederim. Enfüsi ve afaki metotları orada bulacaksınız.
Ayrıca Hocaefendi'nin “İrşad Ekseni” kitabına im'an-ı nazar etmenizi tavsiye ederim. Yeterli, kafi ve vafi rehberliği orada bulacaksınız.
Burada bazılarını birer cümle ile zikredebiliriz;
1- Bu işin derdini ve sancısını çekmeniz, neticeye ulaşmanızın yüzde elli-altmışını halletmeniz demektir. “Ne yapsam, ne etsem de anlatabilsem... Ruhuna nasıl akabilsem?” sancısını çekmemiz çok önemlidir ve bu işin birinci metodudur. Diğer metotları tatbik edebilmek bu usule bağlıdır.
2- Anlatıcı olmaktan, anlatacağınız mevzuların önceliklerinden de önce, sizi sevmesi ve kabullenmesi çok ama çok önemlidir. Kendisini sevdirememiş bir insan (muhal farz) vahiyle konuşsa yine tesirli olmayabilir.
Tabii ki buradan çıkış yaparak, “acaba ne yaparsak kendimizi sevdirebiliriz?” hususunda da ayrıca bilinmesi lazım gelen mevzular vardır. Ayrıca ele alınmalıdır.
3- Anlatacağınız hususlar, muhatabın fikri, ilmi, yaş, içtimai, siyasi, ailevi durumuna göre değişebilir. Bu yönleri ile muhatabı çok iyi tanımalısınız. Ve ona göre anlatacağınız hususları tayin ve tespit etmelisiniz.
4- Neler anlatacağımızdan daha ziyade, neleri anlatmamalıyız hususu daha önemlidir. Yeni dünyaya gelen çocuğa katık verilmediği gibi, muhatabın kabullenmeyeceği hususları doğru dahi olsa hemen anlatmamalıyız. Tedriciliğe ve zaman gerçeğine riayet etmeliyiz.
5- Anlatırken muhatabın merak ettiği hususlara öncelik vermelidir. Sordukları varsa, doyurucu ve başka soru ve şüphelere yol açmayacak bir üslup ile anlatılmalıdır.
6- Cemaatin içinde genele anlatıyor olarak anlatmak daha faydalı olabilir. Muhatabın bizzat yüzüne bakarak anlatmak, onun onurunu zedeleyebiliyor. Böyle bir problemi yoksa anlatılabilir. Cibril hadisi bize önemli bir ders vermektedir.
7- Yaşça ondan büyük, ilimce onun da kabul ettiği zatlar tarafından anlatılsa daha iyi olur. “İlla da ben anlatayım” iddiasında olmamalısınız.
8- Şahıslardan ve organizeden bahsetmekten daha ziyade, ana fikirlerden, bir insan olarak her insanı alakadar eden temel fikirlerden bahisler açmanın ilk etapta daha faydalı olacağına inanıyorum.
9- Muhatap aldığınız dostunuzun, karakteri, kabiliyeti, hangi ehl-i hizmet arkadaşınızla uyuşuyorsa onlarla da samimiyet kurdurmanız çok iyi olur. Hizmetin içinde ne kadar çok samimiyet kurduğu kimse varsa, o nispette isabetli ve kalıcı olur.
10- Öncelik vereceğimiz mevzular sıralaması ise, iman rükünleri sıralamasına göre olabilir.
Allah'a iman ve buna dair akli, nakli izahlar, nübüvvet ve Efendimiz ile alakalı akli, nakli açıklamalar, haşirle alakalı izahatlar, kitaplara iman ve Efendimiz'in nübüvvetiyle alakalı kaynaklarımıza dayalı akli, nakli izahatlar, ruh, cin ve melek bahisleri, kaza ve kader rükünleri anlatılmalıdır.
Ve daha sonra İslam'ın esasatı ve en başta namaz, sonra zekat, oruç, hac ve İslam'ın adab ve ahkamına kadar sırasıyla ve usüllerine dikkat ederek anlatılabilir.
Zaman içinde İslam'ın dava cephesiyle alakalı malumatla beraber, sizinle beraber yaşayarak da öğrenebilirler.
Gayret bizden, tevfik Allah'tan...
Necdet İÇEL
Bu yazı 11/12/2010 tarihinde eklenmiştir.
Bu yazı 486 kişi tarafından okunmuştur.
